Hukuki İşlemden Doğan Taşınmaz Rehni (İpotek Sözleşmesi)

Teminat, alacaklıya borcun ifa edilmemesi hâlinde, asıl borçlunun veya bir üçüncü kişinin malvarlığı değerlerine başvurma imkânı veren hakları ifade eden müessesedir. Bu anlamda teminat, kişisel ve aynî teminat olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Çalışmanın konusu, bu ana başlıklardan aynî teminatın bir alt türü olan taşınmaz rehni ve özel olarak hukuki işlemden kaynaklanan taşınmaz rehnidir.

Aynî teminat başlığı altında incelenen taşınmaz rehniyle, Türk Medeni Kanunu'nda ipotek, ipotekli borç senedi ve irat senedi olarak düzenlenmiştir. Buna karşılık ipotekli borç senedi ve irat senedine kıyasla çok daha bilinir olması ve daha kolay ve etkili koruma sağladığı düşüncesiyle taşınmaz rehninin ülkemizdeki uygulaması ipotekten ibaret olmuştur. Çalışmada, kanundan kaynaklanan taşınmaz rehni inceleme konusu edilmeksizin, hukuki sebebi bir rehin sözleşmesi (Türk hukukundaki uygulaması bakımından ipotek sözleşmesi) olan hukuki işlemden doğan taşınmaz rehni kapsamlı olarak ele alınmıştır.

Bu kapsamda çalışmada; teminatın temel prensiplerine ve taşınmaz rehninin diğer taşınmaz teminatı türleriyle karşılaştırmasına yer verildikten sonra, hukuki işlemden doğan taşınmaz rehni, taşınmaz rehninin temel ilkeleri ve taşınmaz rehni türleri ele alınmıştır. Çalışmada ayrıca, hukuki işlemden doğan taşınmaz rehninin kurulması ve kazanılması hususları ile taşınmaz rehninin sona ermesi ve özellikle taşınmaz rehninin paraya çevrilmesi konuları incelenmiştir.