Anonim Şirketler Hukukunda Uyum (Compliance)

Şirketler kanunla var olan ve kanunun çizmiş olduğu amaçlarla donatılan ekonomik hayatın en önemli aktörleridir. Şirketlerin kendisinin, yöneticisinin ve çalışanlarının kendilerinden beklenen yasal mevzuata uygun davranışlar sergilememeleri sadece kendilerini değil, toplumun her kesimini olumsuz yönde etkilediği görülmüştür. Yasal mevzuata aykırılık teşkil edecek eylemler gerçekleşmeden önce tespit edilerek, gerekli önlemler alındığı taktirde düzen korunacaktır. Bu motivasyonla ABD hukuk sisteminde doğan ve şirketlerin hukuka uygun bir işleyişe sahip olmasıyla ilgilenen compliance kavramı ortaya çıkmıştır.

Hukuka uyum (compliance); şirketin kendisinin, organlarının ve çalışanlarının iş, işlem ve faaliyetlerinde uymakla yükümlü olduğu her türlü yasal normlara, etik kodlara, şirket iç düzenlemelere ve standartlara uygun hareket etmesidir. Compliance, şirkette yasal normlara riayetin nasıl sağlanacağı sorusuna cevap aramakla birlikte, şirketin tüm birimlerini ilgilendiren ve şirketin uymakla yükümlü olduğu her türlü yasal mevzuatı içine alan oldukça geniş ve kapsamlı bir kavramdır.

Bu doğrultuda kitapta; ABD hukukunda compliance kavramının gelişim süreci, mahkeme kararlarında compliance yükümlülüğü ve özel hukuk alanındaki düzenlemeler ele alınmıştır. Türk anonim şirketler hukuku bağlamında ise henüz açık bir şekilde yönetim kurulunun compliance yükümlülüğünden bahsedilmemektedir. Kitapta; TTK, SerPK ve ilgili diğer düzenlemelerde anonim şirketlerin hukuka uygun davranılmasını güvence altına almaya yarayacak mekanizmalar, bir diğer ifadeyle compliance yükümlülüğünün yansımaları incelenmiştir.